Intertextualität in Hasan Ali Toptas‘ Werk „Beni Kör Kuyularda“

Sevim Bayat

doi:10.65162/9d733v23

Yazarlar

Sevim Bayat Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Alman Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yazar

DOI:

https://doi.org/10.65162/9d733v23

Anahtar Kelimeler:

Postmodernizm, Üstkurmaca, Metinlerarasılık, Hasan Ali Toptaş, “Beni Kör Kuyularda”

Öz

Bu çalışmada Hasan Ali Toptaş’ın 2019 yılında yayımlanan “Beni Kör Kuyularda” eseri postmodern bir söylem olan metinlerarası bir düzlemde incelenmeye çalışılmıştır. Eser başta kapak resmi ile göndermeler yapmaya başlamaktadır. Özellikle yirminci yüzyılda üretilen edebiyat eserlerinde büyük önem kazanan, modernizm ve postmodernizm akımlarının en önemli öğelerinden biri haline gelen “metinlerarasılık” kavramını, en genel ifadeyle, ‘yazılan bir metnin başka metinlerle ilişkisi üzerinden anlaşılması ve yorumlanması’ olarak tanımlayabiliriz. Hasan Ali Toptaş’ın “Beni Kör Kuyularda” eseri en başta yazarın bir diğer romanı olan “Uykuların Doğuşu”ndan esinlenerek oluşturması postmodern edebiyatın metinlerarasılık özelliğini ön plana çıkarmaktadır. Eser ile ilgili metinlerarasılık üzerine bir çalışma bulunmamaktadır bu yüzden çalışmanın geniş alanlara yayılmasına katkıda bulunarak, metinlerarasılık ve “Beni Kör Kuyularda” eseri üzerinde çalışmak isteyenlere yardımcı olması hedeflenmektedir. Yazarın “Uykuların Doğuşu”ndan esinlenerek kaleme aldığı eserin ismi aynı zamanda Ümit Yaşar Oğuzcan'ın intihar eden oğlu için yazdığı “Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın” şiirine de gönderme yapar. Ayrıca Emil Michel Cioran’ın “Bir kez selamete erdikten sonra, kendine hala canlı demeye kim cesaret edebilir?” sözü eserin giriş bölümünde yer alır. Eserin kapak resmi için ise Nuri Bilge Ceylan’ın benzer hikâyesi olan “Ahlat Ağacı” filmindeki bir sahne seçilmiştir. Bunların yanında İtalio Calvino’nun “Ağaca Tüneyen Baron” eserinden de izler görmek mümkündür bu yüzden bu çalışma eserin postmodernizmin metinlerarası bir düzlemde ele alındığını göstermektedir.

Referanslar

Akay, A. (2010). Postmodernizmin ABC’si. Say Yayınları.

Aktulum, K. (2009). Parçalılık/Süreksizlik/Kopukluk. Art-e Sanat Dergisi, 1(1), 1-14. https://doi.org/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/193370

Alfaro, M. J. (1996). Intertextuality. Intertextuality: Origins and development of the concept (s. 268-285). içinde Atlantis.

Allen, G. (2011). Intertextuality. Rautledge.

Altın, N. Ş. (2017). Toplumsal Gerçeklik ve Postmodern Roman. Humanitas-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10), 91-109. https://doi.org/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/386293

Anadolu Ajansı. (2008, August 29). Hasan Ali Toptaş: “Hayat beni edebiyata çağırdı.”. http://www.haberler.com/orhan-kemal-roman-armagani-odulu-haberi/ adresinden alındı

Calinescu, M. (1987). Five faces of modernity: Modernism, avant-garde, decadence, kitsch, postmodernism. Duke University. https://doi.org/https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=bPVYpE04y0AC&oi=fnd&pg=PP13&dq=Calinescu,+1987&ots=ZTEh2P3fsu&sig=39_CLtgZ6vkMaZAjFFO53rjBBig&redir_esc=y#v=onepage&q=Calinescu%2C%201987&f=false

Calvino, I. (1957). Ağaca Tüneyen Baron Çev. Filiz Özdem. Yapı Kredi Yayınları.

Cioran, E. M. (2003). Çürümenin Kitabı. Çev. Haldun Bayrı. Metis Yayınları.

Cuma, A. (2019). Daniel Kehlmann’ın “Şöhret” ve (Ruhm) ve Italo Calvino’nun “Bir Kış Gecesi EğerBir Yolcu” (Se Una Notte D’Inverno Un Viggiatore) Romanlarında Öznenin Ölümü. M. Zengin, & B. Z. (Edt.) içinde, Karşılaştırmalı Edebiyat Yazıları (s. 77-90). Kriter Yayınları.

Currie, G. (1986). What is fiction? The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 4(43), 385-392. https://doi.org/https://doi.org/10.2307/429900

Demirci, Z. (2020, November 4). Ümit Yaşar Oğuzcan’a intiharıyla “ders veren” oğlu Vedat. Ankara Masası: https://www.ankaramasasi.com/haber/332215/umit-yasar-oguzcana-intihariyla-ders-veren-oglu-vedat adresinden alındı

Duden Wörterbuch. (2020). Ironie. https://doi.org/https://www.duden.de/rechtschreibung/Ironie

Ecevit, Y. (2001). Türk Romanında Postmodernist Açılımlar. İletişim Yayınları.

Erbaş, Ş. (2018). “Şair Değilim”. Başlarken Yalnızsın Bitirdiğinde Daha da Yalnız. H. A. Toptaş içinde, Söyleşiler Kitabı. İletişim Yayınları.

Ercan, S. (2020, Oktober 5). Hasan Ali Toptaş’ ın Yaşamı ve Edebi Yolculuğu (Hasan Ali Toptaş’s Life and His Literary Journey). https://doi.org/https://www.academia.edu/3325010/Hasan_Ali_Topta%C5%9F%C4%B1n_Ya%C5%9Fam%C4%B1_ve_Edebi_Yolculu%C4%9Fu_Hasan_Ali_Topta%C5%9F_Life_and_His_Literary_Journey_

Girgin, O. (2018). Öncü Düşünürlerinin Yaklaşımları Çerçevesinde Postmodern Sosyal Teoriye Yönelik Eleştirel Bir Analiz. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi , 4(1), 105-130. https://doi.org/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/511453

Hasan Ali Toptaş. (2020, April 9). Hasan Ali Toptaş. https://hasanalitoptas.com/tr/ adresinden alındı

Hutcheon, L. (1989). Historiographic Metafiction Parody and the Intertextuality of History. Johns Hopkins University. https://doi.org/https://tspace.library.utoronto.ca/bitstream/1807/10252/1/TSpace0167.pdf

Hutcheon, L. (2014). Narcissistic narrative: the metafictional paradox. Waterlo. Wilfrid Laurier Univ. Press.

Hürriyet Kelebek. (2019, November 17). Hasan Ali Toptaş: Gezegenler içinde küçücük bir gezegen ve onun üstünde küçücük canlılar…Kımıldanıp duruyorlar, vara yoğa sevinip vara yoğa ağlayıp duruyorlar...Hazin bir manzara. https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-pazar/gezegenler-icinde-kucucuk-bir-gezegen-ve-onun-ustunde-kucucuk-canlilar-kimildanip-duruyorlar-vara-yoga-sevinip-vara-yoga-aglayip-duruyorlar-hazin-bir-manzara-41375610 adresinden alındı

İlkhan, İ., Koç, Y., & Selçuk, A. (2003). Ist Die Fiktive Welt Eine Reale Welt Bei Thomas Bernhard? Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(10), 271-280. https://doi.org/http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/view/766/718

Martin, E. (2011). Intertextuality. The University of North Carolina Press. https://doi.org/https://muse.jhu.edu/pub/12/article/441246/summary

Ortheil, H.-J. (1987, April 17). Das Lesen - ein Spiel. Zeit Online: Online. https://www.zeit.de/1987/17/das-lesen-ein-spiel adresinden alındı

Pannwitz, R. (1917). Die Krisis der Europaeischen Kultur. Hans Carl Nuernberg Verlag.

Sevindik, B. C. (2021). Hasan Ali Toptaş'ın eserlerinin incelenmesi: Yapı-tema [PhD Thesis, Yıldız Teknik Universität]. Yıldız Teknik Üniversitesi Açık Arşivi: http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/1/12761/6127.pdf?sequence=1&isAllowed=y adresinden alındı

Smith, H. (2009). The World’s Religion (Plus). HarperOne.

Sprenger, M. (2009). Zur Theorie der Metafiktion. Modernes Erzählen: Metafiktion im deutschsprachigen Roman der Gegenwart . J. B. Metzler Verlag.

Şiir Defteri. (2024). Beni Kör Kuyularda. https://www.siir-defteri.com/turk-sairler/Umit-Yasar-Oguzcan/Beni-Kor-Kuyularda/138-55 adresinden alındı

Toptaş, H. A. (2005). Uykuların Doğusu. Everest Yayınları.

Toptaş, H. A. (2017). Kayıp Hayaller Kitabı. Everest Yayınları.

Toptaş, H. A. (2019). Beni Kör Kuyularda. Everest Yayınları.

Waugh, P. (2013). The Theory and Practice of Self-Conscious Fiction. Metafiction. Routledge.